Οργάνωση Ελλήνων Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Κύπρου

 

Θέσεις της Οργάνωσης για την Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Εισηγήσεις – παρατηρήσεις για το προτεινόμενο πρόγραμμα επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών με αφορμή τη μελέτη Ν. Χαραλάμπους

Αναμφίβολα, η έννοια της επιμόρφωσης αποτελεί για τα εκπαιδευτικά πράγματα θεσμό στρατηγικής σημασίας «…. που προσφέρεται για το συνεχή και δυναμικό επαναπροσδιορισμό της σχέσεως του εκπαιδευτικού με την εργασία του, την προσωπική, την ακαδημαϊκή και την επαγγελματική του ανάπτυξη και εξέλιξη» Μαυρογιώργος (1999 ).

Η πολιτεία έχει την ευθύνη να εξασφαλίσει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για τη λειτουργία της επιμορφωτικών θεσμών, ώστε να επιτευχθεί ο απώτερος στόχος του, που είναι η στρατηγική ανάπτυξη, βελτίωση και προαγωγή του εκπαιδευτικού συστήματος σε ανώτερα επίπεδα.

Η επιμόρφωση πρέπει να στοχεύει στο να καταστήσει τον εκπαιδευτικό ικανό να στέκεται με κριτικό πνεύμα, τόσο απέναντι στις παραδομένες γνώσεις και αξίες, αλλά και απέναντι στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Επιπρόσθετα, πρέπει οι εκπαιδευτικοί να είναι ικανοί να τηρούν επιστημονική στάση απέναντι στην πραγματικότητα, μέσα από την ανάπτυξη της εκπαιδευτικής έρευνας σε επιστημονική βάση τόσο σε μικροεπίπεδο (σχολική μονάδα) όσο και σε μακροεπίπεδο.

Κάθε μορφή επιμόρφωσης, όπως και το περιεχόμενο κάθε επιμορφωτικού προγράμματος, πρέπει να διαμορφώνεται με την άμεση εμπλοκή των συνδικαλιστικών οργανώσεων των εκπαιδευτικών, των καθηγητικών συλλόγων και των συνδέσμων ειδικοτήτων. Η διεθνής βιβλιογραφία αναφέρει ότι κάθε επιμορφωτική δραστηριότητα, πρέπει να είναι απαλλαγμένη από εξουσιαστικές δομές και να μην έχει τη μορφή συμμόρφωσης των εκπαιδευτικών στις υπάρχουσες δομές και ανάγκες του υφιστάμενου κάθε φορά εκπαιδευτικού συστήματος. Αναμφίβολα, η οποιαδήποτε επιμορφωτική δράση πρέπει να προάγει, μεταξύ άλλων, και τη συνεργατική κουλτούρα.

Με αφορμή τη μελέτη Χαραλάμπους, θέλουμε να τονίσουμε τα πιο κάτω, σε σχέση με τον επανασχεδιασμό μιας πιο αποτελεσματικής και παραγωγικής επιμορφωτικής δράσης:

  1. Η ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση ενισχύει τη βασική εκπαίδευση (πανεπιστημιακές σπουδές και προϋπηρεσιακή παιδαγωγική κατάρτιση) και επομένως πρέπει να συσχετίζονται, κάτι που δεν τονίζεται στη μελέτη Χαραλάμπους. Σημειώνουμε εμφαντικά και το γεγονός ότι δε γίνεται καμία αναφορά στα προγράμματα προϋπηρεσιακής κατάρτισης των εκπαιδευτικών.

  2.  Τα επιμορφωτικά προγράμματα κατάρτισης στελεχών της εκπαίδευσης πρέπει να θεωρούνται προαπαιτούμενα προσόντα για τη διεκδίκηση θέσεων προαγωγής και γι’ αυτό πρέπει να γίνονται πριν και όχι μετά την προαγωγή, με τη σύμφωνη γνώμη της ΟΕΛΜΕΚ. Διευκρινίζεται ότι η ΟΕΛΜΕΚ απορρίπτει αναφορές σε θεσμούς που εμπεριέχονται σε σχέδιο αξιολόγησης, που δεν έχει ακόμα συζητήσει και αποδεχτεί η Οργάνωση, και οι οποίοι αναφέρονται από τον εν λόγω μελετητή.

  3.  Η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών πρέπει να γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Το πρώτο πρόγραμμα, μακράς διαρκείας, εισηγούμαστε να γίνεται με την συμπλήρωση του 5ου έτους της υπηρεσίας των εκπαιδευτικών. Το δεύτερο επιμορφωτικό πρόγραμμα εισηγούμαστε να είναι ένα ευέλικτο μοντέλο επιμόρφωσης, όπου ο ενδιαφερόμενος εκπαιδευτικός να επιλέγει από μια σειρά επιμορφωτικών προγραμμάτων μικρής διάρκειας, που θα προσφέρει το ΙΑΕΚ ή άλλος πιστοποιημένος από τον ΚΕΕΑ Φορέας επιμόρφωσης, ώστε σε μια χρονική περίοδο 5 χρόνων να συμπληρώνει τον αριθμό των 120 διδακτικών περιόδων με ανάλογες πιστωτικές μονάδες. Ανάλογα με το ρυθμό εντατικοποίησης του προγράμματος που θα επιλέγει ο εκπαιδευτικός, να τυγχάνει ανάλογης μείωσης του διδακτικού χρόνου (μέγιστος χρόνος απαλλαγής 24 εργάσιμες ημέρες για μια πενταετία). Με αυτόν τον τρόπο ο εκπαιδευτικός θα διαμορφώνει το επιμορφωτικό του πρόγραμμα ανάλογα με τις εκπαιδευτικές του ανάγκες αλλά και τις όποιες υποχρεώσεις του (εργασιακές, οικογενειακές κ.ά.).

  4. Σεβόμενοι και παράλληλα ενισχύοντας τις προσπάθειες του ΥΠΠ για αυτονόμηση των σχολικών μονάδων, εισηγούμαστε να δοθούν 4 εργάσιμες μέρες για σκοπούς επιμόρφωσης σε ενδοσχολική βάση. Ειδικότερα, αφού κάθε σχολική μονάδα διαγνώσει τις εκπαιδευτικές της ανάγκες στην αρχή της σχολικής χρονιάς, να προχωρεί στην αντιμετώπισή τους με επιμορφωτικές δραστηριότητες, με ρυθμό και συχνότητα, που οι ίδιες θα κρίνουν ότι εξυπηρετούν το σχολικό πρόγραμμα και την εύρυθμη λειτουργία τους.

  5. Το σχέδιο βελτίωση της σχολικής μονάδας είναι θεσμός που κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Επιβάλλεται, όμως, στη διαμόρφωση του σχεδίου, να έχει κύριο ρόλο ο καθηγητικός σύλλογος με τη συνεργασία γονιών, μαθητών και άλλων φορέων της τοπικής κοινωνίας, αλλά και φορέων επιμόρφωσης (π.χ. επιστημονικοί επαγγελματικοί σύλλογοι κ.λπ.). Η δημιουργία διαδικτυακής πύλης είναι μια σημαντική καινοτομία, όμως, σε αυτή, δεν πρέπει να ανακοινώνεται η αξιολόγηση των σχεδίου βελτίωσης των σχολικών μονάδων, για ευνόητους λόγους. Η αξιολόγηση να είναι αποκλειστικά εσωτερική υπόθεση των σχολικών μονάδων, στο πλαίσιο της συντρέχουσας και τελικής αξιολόγησης.

  6. Οποιαδήποτε υποχρεωτική επιμόρφωση πρέπει να γίνεται σε εργάσιμο χρόνο με απαλλαγή από διδακτικά καθήκοντα.

  7. Η προαιρετική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών να γίνεται στον ελεύθερο χρόνο των εκπαιδευτικών, αλλά για να είναι αποτελεσματική πρέπει η πολιτεία να προσφέρει κίνητρα, όπως πίστωση μορίων για σκοπούς ανέλιξης, επιχορήγηση προγραμμάτων κ.λπ.

  8. Προτείνουμε όπως το κράτος καταρτίσει σχέδιο παραχώρησης αριθμού υποτροφιών διάρκειας μέχρι δύο ακαδημαϊκών ετών, για μεταπτυχιακές σπουδές, σε τομείς που έχει ανάγκη η εκπαίδευση π.χ. ανάπτυξη προγραμμάτων, διοίκηση εκπαιδευτικών μονάδων κ.λ.π.

  9. Η προαιρετική επιμόρφωση σε ενδοσχολικό, επαρχιακό ή παγκύπριο επίπεδο, από φορείς όπως το ΙΑΕΚ, το Πανεπιστήμιο Κύπρου, ξένα Πανεπιστήμια και άλλα Ευρωπαϊκά Προγράμματα, πρέπει να επιχορηγούνται από το κράτος και να παρέχονται διευκολύνσεις στους εκπαιδευτικούς για τη συμμετοχή τους.

  10. Χορήγηση ολιγοήμερης άδειας με απολαβές στις περιπτώσεις εκείνων των εκπαιδευτικών που έχουν υποχρεώσεις, εξαιτίας της παρακολούθησης εξ αποστάσεως ή άλλων μεταπτυχιακών προγραμμάτων στην Κύπρο ή το εξωτερικό.

  11.  Επιχορήγηση ετήσιων αξιολογημένων επιμορφωτικών προγραμμάτων που γίνονται στο πανεπιστήμιο Κύπρου ή άλλα πανεπιστήμια, τα οποία να πιστώνονται με ανάλογες μονάδες για σκοπούς προαγωγής.

  12. Ίδρυση ανεξάρτητου φορέα αξιολόγησης επιμορφωτικών προγραμμάτων, στον οποίο να συμμετέχουν οι συνδικαλιστικές Οργανώσεις.